Głównym zadaniem Priorytetowego Obszaru Badawczego I „Badania dla Ziemi” jest zintegrowane, multidyscyplinarne podejście do identyfikacji zagrożeń dla środowiska, bioróżnorodności, klimatu i zdrowia oraz poszukiwanie rozwiązań, które, po wdrożeniu, będą służyły całemu społeczeństwu. Działania przewidziane w tym obszarze są odpowiedzią na wyzwania współczesnego świata, takie jak np. choroby cywilizacyjne, oporność na antybiotyki, zanieczyszczenie środowiska czy zmiany klimatu. Kluczem do sukcesu POB I jest współpraca naukowców reprezentujących różne dyscypliny nauk ścisłych i przyrodniczych. Są to pracownicy wielu jednostek organizacyjnych UW: Wydziałów Biologii, Chemii, Fizyki, Geologii i Psychologii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych, Centrum Nowych Technologii i Środowiskowego Laboratorium Ciężkich Jonów.
Nowe zespoły badawcze
W ramach jednego z działań IDUB związanego z POB I, pod kierunkiem prof. Anny Ajduk z Wydziału Biologii, zatrudnieni zostali liderzy, którzy stworzyli trzy nowe, interdyscyplinarne zespoły badawcze. Zespoły te prowadzą badania w kluczowych obszarach tematycznych związanych z nowymi zagrożeniami biologicznymi (zespół PARADIVE pod przewodnictwem dra hab. Kennetha De Baetsa, Wydział Biologii), z prewencją, diagnostyką i leczeniem chorób cywilizacyjnych (zespół dr Anny Malik, Wydział Biologii), a także z gospodarką okrężną i magazynowaniem energii (zespół dr Dominiki Buchberger, Wydział Chemii).
Członkowie zespołów prowadzą intensywne działania mające na celu zbudowanie sieci kontaktów oraz wzmocnienie pozycji i rozpoznawalności UW na arenie międzynarodowej jako uczelni prowadzącej przełomowe badania na wysokim poziomie. Oprócz poszukiwania zagranicznych partnerów do prowadzenia projektów, członkowie zespołów rozwijają współpracę z naukowcami z innych jednostek UW, z sukcesem starają się o zewnętrzne fundusze krajowe i zagraniczne – przyznano im m.in. europejski grant w konsorcjum międzynarodowym Eranet-Neuron. Realizacja projektów zaowocowała również publikacjami w renomowanych międzynarodowych czasopismach (np. Integrative and Comparative Biology, Proceedings of the Royal Society B i Palaios).
Nowa i unikatowa aparatura dla nauk ścisłych i przyrodniczych
Na terenie Kampusu UW Ochota ulokowana jest unikatowa aparatura do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych w obszarze biologii, chemii oraz szeroko rozumianych technik badania i charakterystyki materiałów. Aparatura ta umożliwia prowadzenie innowacyjnych i interdyscyplinarnych badań podstawowych, z możliwością praktycznych zastosowań, świadczenia usług i wdrożeń u odbiorców biznesowych. Znaczna część urządzeń ma charakter unikalny i pozwala na prowadzenie badań w ujęciu całościowym, od cząsteczek do żywych organizmów. Ze względu na wysoki poziom zaawansowania aparatury oraz jej wykorzystanie przez szerokie grono naukowców (również z zagranicy), stworzony został kompleksowy program prowadzący do optymalizacji wykorzystania zasobów aparaturowych Kampusu Ochota. Ta optymalizacja to unowocześnienie posiadanej już aparatury, ale również stworzenie odpowiednich warunków pracy, kształcenia i utrzymania wysoko wykwalifikowanej kadry operatorów, która nią zarządza.
Zaproponowane rozwiązania umożliwiły lepsze wykorzystanie infrastruktury i poprawiły jej dostępność dla badaczy z kraju i zagranicy. W szerszej perspektywie czasowej przełoży się to na zwiększenie liczby publikacji oraz liczby projektów badawczych prowadzonych wspólnie z ośrodkami zagranicznymi. Oprócz obsługi i konserwacji aparatury, kadra operatorów prowadzi seminaria i szkolenia, na których naukowcy mają możliwość poznania możliwości jakie daje wykorzystanie aparatury Kampusu w ich badaniach.
W ramach działania realizowane są również cztery wysokobudżetowe projekty, których celem jest stworzenie nowych laboratoriów aparaturowych i unowocześnienie już istniejących.
Na Kampusie Ochota działają również laboratoria akredytowane, które przyczyniają się do podnoszenia jakości badań naukowych i promocji doskonałości naukowej. Program skierowany do laboratoriów akredytowanych umożliwił rozszerzenie zakresu świadczonych przez nie usług, wzmocnienie ich potencjału komercyjnego, powołanie nowych laboratoriów akredytowanych oraz wdrożenie systemu zarządzania jakością. Dzięki temu Uczelnia jest atrakcyjnym partnerem w realizacji projektów badawczych, testowaniu nowych technologii czy diagnozowaniu problemów naukowych i technicznych.
IDUB dla Puszczy Białowieskiej
W centrum Puszczy Białowieskiej od lat 50. ubiegłego wieku znajduje się Białowieska Stacja Geobotaniczna, w której prowadzone są badania nad bioróżnorodnością, ekosystemami leśnymi i ich ochroną. Dzięki realizacji programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” w stacji zostanie utworzone centrum ekspercko-badawcze. Celem tej inicjatywy jest wzmocnienie działalności badawczej poprzez nawiązanie współpracy z ośrodkami zagranicznymi.
W ramach działania naukowcy prowadzą interdyscyplinarne badania, które przyczynią się do lepszego zrozumienia ekosystemów Puszczy Białowieskiej oraz ich znaczenia dla zachowania bioróżnorodności oraz zdrowia ludzi. Opracowywane są również nowatorskie narzędzia do monitoringu wyjątkowego ekosystemu Puszczy. Realizacja działania umożliwi kontynuowanie i rozszerzenie wieloletnich programów badawczych skupionych na kluczowych aspektach ochrony środowiska naturalnego, zrównoważonego zarządzania ekosystemami oraz badania bioróżnorodności.
Pracownicy i magistrantki BSG w trakcie prac terenowych w Puszczy Białowieskiej, fot. Archiwum BSG
Działalność patentowa
Działalność patentowa jest istotnym aspektem funkcjonowania uczelni badawczych, które dążą do praktycznego wykorzystania wyników swoich badań. Dzięki analizie potrzeb i otwarciu naukowców na temat ochrony patentowej zidentyfikowane zostały potrzeby naukowców i istotne ograniczenia w dotychczasowym systemie wspierania ochrony patentowej działającym na UW. W ramach działania opracowano system efektywnego wspierania naukowców w obszarze ochrony patentowej oraz promowania działalności innowacyjnej, realizowanych we współpracy z Uniwersyteckim Ośrodkiem Transferu Technologii UW (UOTT UW). Doświadczeni brokerzy UOTT UW wspierają naukowców na każdym etapie procedury uzyskania ochrony patentowej. Jednym z kluczowych elementów zachęcających naukowców do podążania ścieżką ochrony patentowej swoich wynalazków jest pokrywanie ze środków IDUB znacznej części kosztów zgłoszeń oraz kosztów utrzymania patentów krajowych i zagranicznych.
Prowadzona jest także kampania promocyjna technologii z potencjałem komercyjnym, która obejmuje opracowanie strategii promocji, przygotowanie materiałów promocyjnych, stworzenie bazy klientów oraz mediów.
W POB I prowadzony jest prestiżowy Starting Grant przyznawany przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych. Beneficjentem grantu jest dr hab. Piotr Garbacz z Wydziału Chemii UW. W ramach projektu ”Chirality-sensitive Nuclear Magnetoelectric Resonance” (NMER) dr Garbacz zajmuje się oddziaływaniem jąder atomowych cząsteczek chiralnych z polem magnetycznym i elektrycznym. Projekt zakłada m.in. powstanie nowej gałęzi spektroskopii molekularnej. Kwota dofinansowania wynosi 1,5 mln euro.
